Cztery refleksje kierujące umysł ku Dharmie
(lub: Cztery refleksje przypominające o tym, co w życiu ważne.)
Vishvapani (Triratna) na bazie tradycyjnych tybetańskich refleksji wg Tsonghapy

 1.	Niepowtarzalna szansa.

Tutaj, właśnie teraz, mam szanse by zmienić coś w swoim życiu.
Jestem zdrowy.
Mam energię.
Moja zdolność myślenia i odczuwania nie jest niczym skrępowana.
Posiadam wystarczająco jedzenia i pieniędzy by zaspokoić swoje potrzeby.
Żyję w kraju wolnym od wojny i wielu innych przeciwności, z którymi borykają się ludzie.
Mój umysł nie jest skażony negatywnym stanem umysłu jak szaleństwo, żądza, nienawiść czy depresja.
Wszystkie te okoliczności mogą się zmienić, jednak w tym momencie, mogąc korzystać z ich dobrodziejstwa, stoję przed niepowtarzalną szansą.
Spotkało mnie wielkie szczęście, że na mojej ścieżce pojawiła się Dharma.
Budda nauczał jej, a kolejne pokolenia praktykowały.
Dzięki moim nauczycielom Dharma pojawiła się również w moim kraju i moim życiu, przyjmując formę, którą rozumiem i akceptuję.
Miałem wiele szczęścia spotykając na swojej drodze Sanghę, której członkowie, obdarowują mnie swoją przyjaźnią i mądrością.
Wszystkie te warunki sprawiły, że Dharma jest obecna w moim życiu, umożliwiając jej praktykowanie.
Czy korzystam w pełni z szansy, która została mi dana?
Ile czasu w moim życiu idzie na marne!
Jak wiele mojego życia upływa w nieświadomości!
Jak silnie moje nawyki ograniczają mnie!
Byłbym głupcem gdybym zmarnował tę okazję, dlatego też pragnę zaangażować się w praktykę, tak mocno, jak tylko jest to możliwe.

 2.	Refleksja nad śmiercią.

Któregoś dnia umrę.
Nie mogę tego uniknąć. Spotka to każdego, także mnie.
Każdy kto żył w przeszłości, zestarzał się i umarł, a ci co żyją obecnie starzeją się i umrą jak oni. 
Pomyśl o milionach ludzi, którzy żyli w przeszłości. Gdzie znajdują się teraz?
Obserwuję jak starzeję się. Dzień po dniu, rok po roku moje ciało staje się starsze. Nie mogę tego nie dostrzec.
Warunki sprawiające, że żyję są niepewne i nietrwałe, a kiedy zmienią się, śmierć przyjdzie po mnie.
Któregoś dnia będę musiał zmierzyć się ze śmiercią, końcem mojego życia.
Jestem niczym ryba złapana w sieć.
Jestem niczym więzień skazany na śmierć.
Jestem niczym zwierze przeznaczone na rzeź.
W moich fantazjach jestem jakby poza tym, poza tą nieuniknioną prawdą o śmierci, lecz jest to tylko złudzenie, bo śmierć przyjdzie po mnie - nawet ja tego nie uniknę.
Moment mojej śmierci jest nieznany.
Nawet gdybym żył długo, jest to zaledwie kilka dekad.
Lecz śmierć może nadejść w każdym momencie –  w najbliższych latach, tygodniach, nawet dzisiaj.
Jest wiele przyczyn śmierci poza starością: choroby, wypadki, katastrofy, przemoc.
Każdego dnia ludzie umierają w ten sposób, wszyscy licząc na dłuższe życie.
Świadomość śmierci powinna trwać w moim umyśle.
Moje plany powinny być zawsze prowizoryczne. Nie powinienem odkładać rzeczy na później, żyjąc wolny od żalu i przymusu.
Każdy kogo znam także umrze.
Jednego po drugim śmierć zabierze ze sobą.
Wszystkich moich przyjaciół, całą moją rodzinę, każdego kogo znam, kogo kocham, także tych którzy kochają mnie.
Za sto lat wszyscy oni będą martwi.
By zmierzyć się ze śmiercią będę potrzebował odwagi, wyrozumiałości, zadowolenia i jasnego umysłu.
Nie powinienem niczego żałować, co oznacza, że dany mi czas wykorzystałem mądrze, najlepiej jak potrafiłem.
Jedyne co będzie miało znaczenie w momencie śmierci to moja praktyka duchowa.
To kim się stałem, cechy mojego umysłu, które wykształciłem, oraz poczucie, że moje życie było wartościowe, upływając na służbie innym ludziom.
Powinienem więc żyć ze świadomością nieuchronności śmierci oraz jej bliskości.
Muszę dobrze wykorzystać czas, który został mi dany poprzez praktykę Dharmy.

 3.	Karma.

Gdziekolwiek nie spojrzę, w całym wszechświecie widzę rzeczy, które powstają i znikają w zależności od warunków.
Od galaktyk i gwiazd, poprzez mikroorganizmy, wszędzie obowiązuje ta prawidłowość.
Istnienie nie jest przypadkowe – ma swoje przyczyny i skutki.
Zasada ta jest także prawdziwa w odniesieniu do mojego życia.
Na to, kim jestem w chwili obecnej wpływało wiele czynników: moja rodzina, kultura, edukacja, związki międzyludzkie. 
Jest to także wynik moich własnych decyzji, które podejmowałem, tego jak działałem, stanów w jakich znajdował się mój umysł, a także moich nawyków. 
Jest wiele rzeczy, których nie mogę zmienić i muszę je zaakceptować.
Mogę jednak zmienić te warunki, które wypływają z mojego umysłu.
Mogę zmienić sposób w jaki myślę, zmienić sposób w jaki odczuwam.
Praktyka medytacji i Dharmy daje mi narzędzia do dokonania tego.
Wiem, że zręczne działania przynoszą szczęście i spełnienie oraz służą innym.
Gdy jestem życzliwy i hojny oraz gdy widzę korzyści jakie płyną z tego dla innych, jest to źródłem mojej radości.
Wiem, że niezręczne działania wyrządzają krzywdę innym oraz mnie samemu. 
Gdy jestem nieżyczliwy widzę ból jaki wywołuję.
Działania te wzmacniają negatywne stany umysłu, które sprawiają, że czuję się nieszczęśliwy, czuję skruchę i żal.
Dlatego też powinienem kultywować pozytywne stany umysłu, praktykować zręczne działania, unikając tych, które są niezręczne,
Oznacza to praktykę Dharmy, która oferuje pewną drogę w umacnianiu warunków, które służą mojemu rozwojowi.
Pragnę oddać się tej ścieżce.

 4.	Niedoskonałość Samsary.

Cierpienie jest częścią mojego życia.
Wszystko czego doświadczam skażone jest niedoskonałością.
Nie mogę uciec niezadowoleniu.
Do mojego życia należy stres, wysiłek i zmaganie.
To samo dotyczy innych ludzi.
Niemal każdy kogo znam szuka czegoś, czego życie ze swej natury nie może dać.
Widzę to wszędzie.
Życie ludzkie zawiera w sobie wiele rodzajów cierpienia.
Jest choroba i ból fizyczny, które związane są z posiadaniem ciała.
Jest psychiczna udręka, depresja, strach, szaleństwo i wiele innych stanów, które związane są z posiadaniem umysłu. 
Wszystkie one znajdują się w spektrum mojego doświadczenia.
Tak wygląda ludzkie życie i wszystko to może spotkać również mnie.
Gdy rozważam własne doświadczenie, dostrzegam, że wszystko podlega nieustannej zmianie.
Moje ciało zmienia się z chwili na chwilę, poddane niezliczonej liczbie procesów, które nigdy nie ustają.
Mój umysł, to ciągły strumień myśli, zmieniających się jedna po drugiej.
Podobnie zmieniają się ludzie, zmieniają się sytuacje, nic nie trwa wiecznie.
Cały świat tak wygląda.
Nie ma nic trwałego, czy skończonego, nie ma niczego na czym mógłbym w pełni polegać.
Zastanów się nad obecną chwilą, a zauważysz że jest to prawda.
Rozejrzyj się dookoła, a dostrzeżesz że prawda ta obowiązuje wszędzie.
Chciałbym, żeby świat był namacalny i poznawalny, ale tak nie jest.
Wszystko to sprawia, że cierpię.
Wszystko to stanowi o niedoskonałości Samsary.
Daremnym jest oczekiwanie, że świat uczyni mnie szczęśliwym. Oczekiwanie to jest głównym źródłem mojego cierpienia.
Muszę zmienić sposób w jaki postrzegam świat i zacząć żyć opierając się na rzeczywistości, nie iluzji.
Dharma stanowi drogę do tego.
Wskazuje ścieżkę wyprowadzająca z więzienia Samsary.
Pragnę oddać się tej ścieżce.

Tłum. Marcin Szura